Pham Duy Nghia - Business Law & Arbitration

C òn thiếu 6000 quy hoạch, ngành ngành lại xin thêm tiền để ráng làm cho đủ, dù nước ta đã tiêu hết 8000 tỷ đồng làm ra những bản quy hoạch có cũng như không. Nhỏ như cái chợ đầu mối, lớn hơn như quy hoạch ngành sản xuất ô tô, sau vài chục năm loay hoay quyết tâm làm kế hoạch, kết quả nhiều khi vẫn là những con số không tròn trĩnh. Để giải thích cho sự lãng phí đó, chắc chỉ có vài khả năng: hoặc người làm quy hoạch không biết cách làm, hoặc họ bận rộn cả ngày làm những thứ không cần làm, hoặc đúng hay sai, tiết kiệm hay hoang phí, cuối cùng hòa cả làng chẳng ai truy trách nhiệm của họ. Nước ta đang háo hức gia nhập TPP, luật lệ ấy sẽ trói chặt dần Nhà nước, trói luôn cả các doanh nghiệp quốc nội, chỉ mở toang thị trường 90 triệu dân cho tư bản nước ngoài. Thị trường đã mở toang, Internet, facebook và điện thoại thông minh cũng đã mở toang hiểu biết của dân chúng với tri thức của thế giới bên ngoài. Nếu hàng vạn công chức vẫn loay hoay cố làm việc không cần làm, hoặc dò dẫm l...

Nhỏ như từng hạt cát, thuyền chất thành đống, đống chất thành tiền, thành rất nhiều tiền. Vì thế, cát ở đáy sông trở thành mồi ngon cho cát tặc. Ráo riết qua từng ngày, ruộng vườn sụt lở, chui dần vào ống hút. Sông Đồng Nai, cùng nhiều dòng sông quê hương khác, đang chảy máu, hại đến tài sản của người dân hai bên bờ. Ngoài kêu cứu, người dân mất ruộng vườn còn có thể làm gì? Đã nói quá nhiều, giờ là lúc chính quyền hành động. Tính mạng và tài sản của người dân là quan trọng, có khó quá không để ngăn chặn những đường dây buôn bán, khai thác cát trái phép. Tuy gọi là trộm, song từng đoàn thuyền hút cát ầm ỹ và công khai suốt ngày đêm, phải gọi chúng là loại trộm lộ liễu được làm ngơ. Sự lộng hành của cát tặc có lẽ đã diễn ra bởi nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, đất của dân thì dân xót, chứ chính quyền cơ sở có thể chưa thật sự đau nỗi đau mất đất của họ. Hơn 40 héc-ta đất của dân Long Phước, Quận 9, TP HCM là tài sản của người dân, chính quyền cấp sổ đỏ, công nhận chủ quyền của họ....

Thượng Hải, đại đô thị, 25 triệu dân, khoe với thế giới Phố Đông như một minh chứng hùng hồn cho sự lột xác của Trung Hoa đại lục. Tết Tây 2015, một đám đông chen lấn bên bến Thượng Hải, xô đẩy, chết hàng chục người, chính quyền bất lực. Thì cũng thế, TP HCM, kể cả nhập cư, chẳng dưới 10 triệu dân, xem bắn pháo hoa, người chen với rác, kẹt xe vài ba tiếng, may mà không xảy ra thảm cảnh tựa như bên Trung Hoa. Song rủi ro từ cuộc sống đô thị thì vô khối. Hẻm nhỏ, mỗi nhà một bình ga, kể cả ở những chung cư hiện đại, nguy cơ cháy nổ, kẹt xe, khói bụi, nơi tụ họp cho các đám đông, chính quyền đô thị đứng trước những bài toán khác hẳn chính quyền nông thôn. Muốn giải chúng, khác với chính quyền nông thôn, các đô thị phải được tổ chức phù hợp, với năng lực phù hợp. Đó chính là mô hình chính quyền đô thị tự quản. Đô thị thường phải có người đứng đầu, một thủ lãnh gọi là đô trưởng hay thị trưởng. Người ấy phải được thị dân bầu ra, nếu không làm được việc, bằng lá phiếu thị dân ...

Sốc thuốc hại với một người, sốc chính sách có thể hại tới vạn người. Doanh nghiệp, người dân, tổ chức chính quyền đều có thể gặp khó khi phải triển khai những chính sách chưa được chuẩn bị kỹ. Đầu năm mới, tiêu chuẩn xuất khẩu mới được cho là đã gây khó cho doanh nghiệp thủy sản, họ xin được lùi thời hạn thực thi Nghị định này. Trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, quy định mới hạn chế thanh toán ngoại tuyến, gây khó cho người bệnh, các bên liên quan cũng đang chờ hướng dẫn bổ sung. Năm ngoái, vẫn chưa quên, quy định phức tạp về cai nghiện bắt buộc đã gây vô số phiền toái cho địa phương. Chỉ đến khi địa phương được bật đèn xanh, tự đề ra cơ chế xử lý linh hoạt, nạn nghiện hút và tội phạm liên quan đến người nghiện mới dần được đẩy lùi. Như vậy, cũng như chính sách, thuốc tốt là quý, song chưa đủ, thuốc phải được dùng đúng bệnh, đúng người, đúng lúc. Đảm bảo nhân quyền cho người nghiện, giảm tải bệnh viện tuyến trên, tăng năng lực cho tuyến dưới, hay tăng tiêu chuẩn khắt khe hơn ch...

Chiều qua cùng với một nạn nhân tử vong ngay tại chỗ, hàng loạt cổ thụ bên đường Nguyễn Trãi nối Hà Nội với Hà Đông bị đốn gục. Thế là hết. Không còn những con đường Láng, đường Bưởi, đường Hoàng Hoa Thám rợp mát bóng xà cừ. Người ta bảo cây cong, cây không đúng chuẩn, phải chặt. Thì đúng rồi, cây cứ mọc, cứ lớn, cứ che bóng cho khách qua đường, chứ cây làm gì biết chuẩn, biết luật của con người. Những hàng cây ấy đã có từ bao đời, lâu lắm rồi, rất lâu trước khi những ông quan cán bộ đang cai quản Hà Nội được sinh ra. Các ông hăm hở chặt cây dọn đường cho một con quái vật bằng bê-tông đang hiển hiện, nuốt trọn Hà Nội của ngày xưa. Hỡi những cái loa tuyên truyền: vì lợi ích 10 năm trồng cây , hãy mở to mắt, hãy nhìn, hay nghĩ, trước khi tiếp tục leo lẻo: vì lợi ích 100 năm trồng người .     

Xuân Thu nhị kỳ, Quốc hội nước ta họp hai phiên toàn thể thường niên. Mỗi phiên kéo dài từ 30-40 ngày. Trong phiên họp cuối năm, ngoài các quyết định về ngân sách, Quốc hội kỳ này còn làm rất nhiều luật, giám sát và thảo luận chính sách như một diễn đàn cao cấp nhất đại diện cho cử tri toàn quốc. Vấn đề nóng và được cử tri quan tâm nhiều nhất hiển nhiên sẽ là tình hình phát triển kinh tế và an sinh xã hội. Có việc làm, thu nhập ổn định, con cái được học hành tử tế, môi trường sống an toàn là quan tâm bậc nhất của tất cả cử tri. Để người dân tin tưởng, Quốc hội phải góp phần làm ra và giám sát thực thi các chính sách thiết thực ấy.   Muốn làm được điều đó chí ít cần tới hai điều kiện. Một là, Quốc hội phải ưu tiên làm đúng việc. Hai là, hình thức tổ chức và cung cách hoạt động phải phù hợp, đúng với chức năng của một cơ quan dân cử. Thời gian, sức người đều hạn hẹp, ưu tiên làm đúng việc có lẽ là phải bí quyết số một để bất kỳ ai muốn thành công. Điều này cũng đúng với một tổ...

Có vô vàn nơi tiếp công dân trên đất nước chúng ta. Từ trụ sở quận Ba Đình, trái tim của cả nước, nơi tiếp dân như một dấu phẩy dính thêm vào tòa công sở to tướng. Ở Lạng Sơn, Phòng tiếp dân đặt riêng một chỗ ngày đêm nhìn sang cánh cổng sắt của trụ sở chính quyền. Cho tới Bình Dương, nơi tiếp dân lọt thỏm trong một không gian mới toanh, có dáng dấp như một trung tâm hiện đại phục vụ doanh nghiệp hơn là trụ sở ủy ban. Ở những nơi ấy, rất hiếm khi người dân đến gặp chính quyền để hiến kế hoặc đóng góp sáng kiến. Ngược lại, người ta đến để khiếu nại, tố cáo. Nơi tiếp dân trở thành nơi người dân cầu cứu các cấp chính quyền hãy lưu tâm đến lợi ích của họ. Chỉ có điều, như Phó Chủ tịch UBND TPHCM Lê Mạnh Hà bộc bạch “chỉ có những người thân cô, thế cô, không có ai quen biết cả, thì mới đâm đơn” đến những nơi này. Nghe thật chạnh lòng, song bí mật ấy ai cũng biết. Quyền lực phái sinh ra quyền lực, quan hệ nối dài quan hệ, thân quen vây cánh che chắn cho nhau tạo nên thành lũy lợi ích...

Bác Trương Trọng Nghĩa chắc sẽ cảm thấy cô đơn. Trong lúc người ta thảo luận về thẻ căn cước và chứng minh nhân dân, bác lại chen ngang, xin lỗi Quốc hội, và đề xuất thông qua một Nghị quyết về Biển Đông. Tất nhiên, bác nói thì bác nghe, hết phiên họp ai về nhà nấy, không có Nghị quyết, Quốc hội chỉ thông báo cực lực phản đối nhà cầm quyền Trung Quốc, thế thôi. Chị bán chè đầu con hẻm ở Sài Gòn, nghe tin Trung Quốc hành xử như côn đồ trên biển, cũng cực lực phản đối. Song khác với chị, Quốc hội hình như còn là một trong vô số các cơ quan quyền lực Nhà nước. Vì là tập thể, 500 ông bà nghị sỹ mỗi người một phiếu ngang nhau, cơ quan ấy chỉ có thể bày tỏ ý chí thông qua các nghị quyết. Luật, dự toán ngân sách, các kết luận giám sát... hết thảy hành vi của Quốc hội đều được thể hiện bởi các nghị quyết mà nó thông qua. Muốn thông qua một nghị quyết, phải có người đề xướng. Bác Trương Trọng Nghĩa đã làm cái việc ấy. Người đề ...

Dùng máy bay, tàu chiến để xâm chiếm biển đảo thì phải gọi đúng tên là hành vi xâm lược. Vừa ăn cướp vừa la làng thì phải gọi đúng tên là láo xược, trắng trợn. Khỏi phải vòng vo tàu lạ với bạn vàng, bàn tay lông lá của kẻ cướp đã thò ra sau tấm giẻ rách của tình đồng chí. Ngoài giận dữ biểu tình, yêu nước là mỗi ngày âm thầm tẩy chay hàng Tàu, là mỗi ngày quyết liệt học theo người Tàu để kinh doanh buôn bán, là học và giỏi tiếng của họ để hiểu Tàu. Không hiểu họ thì không thể chiến thắng nổi họ.

Tham nhũng “vặt” ở đây có thể được hiểu theo hai nghĩa. Thứ nhất, quy mô của hoạt động tham nhũng tuy nhỏ nhưng rải rác khắp nơi, ví dụ như xin cho con đi học phải “lót tay”, để được chăm sóc tốt hơn ở bệnh viện cũng phải “bồi dưỡng”... Nghĩa thứ hai đáng bàn hơn, theo đó người dân cảm thấy tham nhũng trở thành chuyện vặt đến mức như một thói quen, khiến người ta không bức xúc, không thấy lạ. Nói cách khác, khi đó tham nhũng đã phổ biến tới mức người ta không lên án mà dễ dàng chấp nhận. Nếu hiểu như vậy, báo cáo PAPI đáng phải suy nghĩ ở chỗ đã tái khẳng định cảm nhận của dân chúng rằng tham nhũng ở VN không còn mang tính đơn lẻ mà là một hiện tượng mang tính xã hội lan rộng. "Trên thế giới, chính quyền thường không muốn minh bạch thông tin. Đó là một thực tế, kể cả ở nhiều quốc gia phát triển. Chỉ dưới sức ép liên tục của dân chúng thì chính quyền mới chấp nhận buộc phải minh bạch, càng minh bạch thì chính quyền càng vững mạnh, tựa như ánh sáng sẽ giết chết v...

Bạn đọc, nếu không rành ngoại ngữ, chỉ còn biết nhận tin từ những tờ báo trong nước. Các báo này, tùy theo sức phóng viên, lại xào xáo tin tức từ báo chí nước ngoài. Ai thạo tiếng gì thì đọc tiếng đó. Rồi từ thập cẩm các nguồn được tin xào xáo đó, các nhà bình luận bắt đầu phát biểu tứ tung. Báo chí đứng đắn, nếu muốn, phải điều tra tường tận, trước khi phát tán thông tin. Có hàng vạn người Việt đang sống ở Đông Âu, nhất là ở ngay Ucraina và Crimea, họ nên là nguồn tin đầu tiên cho báo chí nước ta.

Rồi cuối cùng, phá tan câm lặng, một "tiếng súng đã vang" lên . Cầu mong lớp trẻ lớn lên biết giữ lấy hòa bình (và không ít trong số lớp già trước khi về với tổ tiên biết cúi đầu vì hổ thẹn).

Thể chế là luật chơi, luật chơi được xác lập giữa những người tham gia cuộc chơi, tương tác giữa những người ấy duy trì và giữ cho luật chơi được ổn định. Như vậy có nghĩa là thay đổi thể chế rất khó nếu những người trong cùng cuộc chơi không bị thúc ép phải thay đổi. Chẳng ai muốn tự túm tóc và hô rằng ta ơi hãy tự cao lên. Ta chỉ cao lên nếu đất dưới chân ta rung chuyển, sóng gào thét quanh ta đe dọa nhấn chìm chỗ ta đang đứng. Chỉ dưới sức ép ấy cái cân bằng giữ những người chơi bị phá vỡ, một luật chơi mới sẽ thai nghén được ra đời. Đó là thời điểm chín muồi nhú ra những thể chế mới. Chúng ta cần sự oi bức trước cơn dông. Sự oi bức ấy làm cho việc thực hiện quyền lực công cộng không còn an nhàn với những phát biểu chỉ đạo chung chung và các cuộc úy lạo đầy màu sắc dân túy. Cần hối thúc trách nhiệm giải trình của những tổ chức và cá nhân nhận sự ủy trị từ nhân dân mà thực thi quyền lực trên đất nước chúng ta. Mọi lựa chọn chính sách cần được giải thích rõ ràng: vì sao, vì...

Sau 10 năm thụ án oan, người tù ở Bắc Giang được tự do về với mái ấm đã tan tác sau những chuỗi ngày lao lý. Còn biết bao thân phận con người đã và có thể sẽ bị dập vùi bởi những án oan được tuyên sai nghiệt ngã. Bất công và tai họa giáng xuống gia đình ông Chấn cũng có nguy cơ xảy đến với bất kỳ ai trong xã hội này. Vì vậy, muốn tránh những tai họa ấy, chúng ta cần phải làm gì? Khỏi phải than thêm, khi xã hội bất an, con người dễ hung hãn và nổi đóa, tội ác nhan nhản khắp nơi thì gánh nặng trấn áp tội phạm trước hết dồn lên cơ quan điều tra. Ở đời ai chẳng mắc sai lầm, nhận định nhầm thì suy đoán cũng nhầm, điều tra nhầm thì cáo trạng cũng nhầm, cáo trạng nhầm thì buộc tội cũng nhầm, buộc tội nhầm thì tuyên án cũng nhầm. Cứ như thế, từ điều tra, kiểm sát tới tòa án, một bộ máy các cơ quan nhà nước đầy uy lực hùng dũng ra quân để truy xét và buộc tội người nghi can đơn độc. Muốn chống đỡ lại nguy cơ bị bỏ tù oan, người nghi can ấy chỉ có thể trông mong vào vài nguyên tắc mo...

Nhân kỳ họp Quốc h ội, ông Bộ trưởng Bộ KHĐT tâm sự rằng nếu không cải tổ, nước ta sẽ đi xuống. Luật sư Trương TrọngNghĩa cũng cảnh báo hậu thế sẽ đánh giá các đại biểu của QH khóa 13. TS Nguyễn Sĩ Dũng thì than “k hông có sự cầm tù nào thê thảm và tàn hại bằng sự cầm tù tư duy của con người”. Lời của các ông này được người ta lắng nghe, trước hết vì thật và thẳng, khác với làn sương lạc quan thường phủ lên dư luận mỗi khi chính khách đăng đàn. Nếu nhà nước là của toàn dân và dân chúng là những cổ đông, với chức năng đại diện cho cử tri, mỗi kỳ họp Quốc hội sẽ diễn ra tựa như Đại hội đồng cổ đông thường niên ở các công ty. Ở nơi ấy, Chính phủ tựa như các giám đốc sẽ báo cáo về tình hình điều hành và sử dụng tài sản của công ty. Cổ đông sẽ tham gia giám sát, những mong từng mục tiêu của công ty sẽ được thực hiện qua năm tháng. Để làm được việc giám sát ấy, người ta cần tới những báo cáo minh bạch tài chính và hoạt động của ban giám đốc, các ý kiến thẩm định của ...

Một chị giảng viên vừa đi chơi ở Cuba về, bảo rằng ở bên ấy Hiến pháp được bán chung với Xì-gà làm đồ lưu niệm cho khách du lịch. Chị ấy chụp mấy tấm hình.   Điều 2  ghi tên nước Cuba là Cộng hòa Cuba, chỉ ngắn gọn thế thôi.   Điều 5  ghi đại ý rằng: Đảng Cộng Sản Cuba, lực lượng theo đuổi tư tưởng của Marti và Chủ nghĩa  Mác-Lê nin, là lực lượng lãnh đạo cao nhất của nhà nước và xã hội, tổ chức và dẫn dắt các nỗ lực chung để đạt được mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội và tiến tới chủ nghĩa cộng sản.

Vượt xa nội dung những hiệp định thương mại thường thấy, hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) mở ra viễn cảnh xây dựng một khu vực tự do thương mại rộng lớn với những chuẩn mực mới của thế kỷ 21. Phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đã trao đổi với Chủ biên cuốn " TPP: Cơ hội nào cho Việt Nam " vừa ấn hành về những thách thức đang đặt ra trước cơ hội này. Ông có hy vọng TPP sẽ là lực đẩy buộc Việt Nam giải quyết những điểm yếu của điều hành kinh tế vĩ mô? Không thể khẳng định tham gia TPP là chúng ta có ngay liều thuốc để giải quyết tận gốc các điểm yếu kém trong điều hành vĩ mô. TPP chỉ góp thêm một cơ hội và sức ép để Việt Nam giải quyết những vấn đề nội tại. Vấn đề của Việt Nam phải tự người Việt Nam giải quyết, không thể trông chờ áp lực từ bên ngoài. Sau sáu năm gia nhập WTO, mặc dù đã có những đổi thay về thể chế đáng kể, nhưng chất lượng thể chế vẫn là một rào cản cho phát triển: tính minh bạch kém, ưu ái đầu tư cho doanh nghiệp nhà nước m...

Spiegel hôm nay đưa tin, trong những tháng qua Miến Điện thả gần 1000 tù nhân chính trị. Ông Thein Sein thực hiện lời hứa của mình.

Mỗi ngày trôi qua trung bình 30 mạng sống phải lìa đời vì tai nạn giao thông ở nước ta. Tình trạng hao tổn mạng sống tựa như thời chiến ấy buộc các cơ quan Nhà nước phải tìm ra chiến lược đối phó. Người ta nhận thấy đằng sau mỗi tai nạn thương tâm đều có dấu vết của quản lý nhà nước yếu kém. Từ cấp phép kinh doanh vận tải, cấp phép lái xe, kiểm định, thanh tra, cho tới cảnh sát giao thông, buông lỏng quản lý và tiêu cực là nguyên nhân sâu xa đã dẫn tới nhiều thảm họa. Bởi thế,   theo lời ông Bộ trưởng GTVT: cứ giảm 5% tiêu cực trong quản lý nhà nước, có thể giảm được 30% tai nạn giao thông. Để minh họa cho những tiêu cực ấy, ông Giám đốc Sở GTVT Hải Phòng cung cấp ngay một ví dụ thật sống động cho sự buông lỏng quản lý rằng 90% các doanh nghiệp vận tải của tỉnh này không phép mà vẫn kinh doanh. Yếu kém từ kiểm định lưu hành, cấp phép lái xe, sát hạch định kỳ cho tới tiêu cực trong xử lý vi phạm giao thông, chính hành vi của cơ quan quản lý nhà nước đã là gốc rễ sâu xa làm ch...

Hôm nay báo Tuổi Trẻ giật tiêu đề " Người bị phạt có quyền chứng minh không vi phạm " và loan tin đấy là điểm mới của luật vi cảnh nước ta. Thật xấu hổ cho gần 40 trường/khoa luật, cho hàng trăm giáo sư/phó giáo sư, hàng ngàn tiến sĩ, và không ít hơn 2 vạn cử nhân luật ra trường mỗi năm. Có nơi nào trên thế giới văn minh này người bị buộc tội lại phải chứng minh rằng mình vô tội. Nghĩa vụ chứng minh trong hình luật và luật vi cảnh đương nhiên thuộc về nhà nước. Nếu nhà nước không chứng minh được thì buộc phải suy đoán người dân là vô tội, không phạm luật. Đó là một nguyên tắc công lý cổ xưa. Ở xứ sở văn minh của chúng ta, người lương thiện phải tự chứng minh rằng mình lương thiện. Nước ta vạn tuế.

Sành điệu lướt mạng, trầm ngâm chìm mình trong báo giấy, hay hoài cổ chụm đầu dõi theo những bảng tin công cộng còn sót lại từ thế giới ngày xưa, truyền thông thời nay đã đổi thay nhanh đến ngỡ ngàng. Đằng sau vô số công cụ truyền thông ấy là những nhà báo, những người săn tìm và đưa tin tới công chúng. Ngày tôn vinh các nhà báo, trước hết nên là một ngày để lắng nghe và thấu hiểu những nhọc nhằn và hiểm nguy nghề báo. Nghề báo trước hết là nghề đưa tin. Muốn đưa tin, phải săn lùng tin. Vì lẽ đó nhà báo phải có quyền được khai thác và được cung cấp thông tin. Trong cuộc truy tìm tin tức xuất hiện những vô số hiểm nguy đe dọa đến danh dự, nhân phẩm, tính mạng của người làm báo. Không hiếm nhà báo bị hành hung một cách dã man, bị cản trở tác nghiệp một cách vô lý, phương tiện làm báo bị phá hủy hay cưỡng đoạt. Tựa như bom đạn có thể quật ngã phóng viên chiến trường, trong thời bình những thế lực cản trở minh bạch và quyền được biết của nhân dân cũng rình rập ngày đêm uy hiếp quyền kh...