Skip to main content

Posts

Hổ thẹn cho các giáo sư luật Việt Nam

Hôm nay báo Tuổi Trẻ giật tiêu đề " Người bị phạt có quyền chứng minh không vi phạm " và loan tin đấy là điểm mới của luật vi cảnh nước ta. Thật xấu hổ cho gần 40 trường/khoa luật, cho hàng trăm giáo sư/phó giáo sư, hàng ngàn tiến sĩ, và không ít hơn 2 vạn cử nhân luật ra trường mỗi năm. Có nơi nào trên thế giới văn minh này người bị buộc tội lại phải chứng minh rằng mình vô tội. Nghĩa vụ chứng minh trong hình luật và luật vi cảnh đương nhiên thuộc về nhà nước. Nếu nhà nước không chứng minh được thì buộc phải suy đoán người dân là vô tội, không phạm luật. Đó là một nguyên tắc công lý cổ xưa. Ở xứ sở văn minh của chúng ta, người lương thiện phải tự chứng minh rằng mình lương thiện. Nước ta vạn tuế.

Những nhọc nhằn nghề báo

Sành điệu lướt mạng, trầm ngâm chìm mình trong báo giấy, hay hoài cổ chụm đầu dõi theo những bảng tin công cộng còn sót lại từ thế giới ngày xưa, truyền thông thời nay đã đổi thay nhanh đến ngỡ ngàng. Đằng sau vô số công cụ truyền thông ấy là những nhà báo, những người săn tìm và đưa tin tới công chúng. Ngày tôn vinh các nhà báo, trước hết nên là một ngày để lắng nghe và thấu hiểu những nhọc nhằn và hiểm nguy nghề báo. Nghề báo trước hết là nghề đưa tin. Muốn đưa tin, phải săn lùng tin. Vì lẽ đó nhà báo phải có quyền được khai thác và được cung cấp thông tin. Trong cuộc truy tìm tin tức xuất hiện những vô số hiểm nguy đe dọa đến danh dự, nhân phẩm, tính mạng của người làm báo. Không hiếm nhà báo bị hành hung một cách dã man, bị cản trở tác nghiệp một cách vô lý, phương tiện làm báo bị phá hủy hay cưỡng đoạt. Tựa như bom đạn có thể quật ngã phóng viên chiến trường, trong thời bình những thế lực cản trở minh bạch và quyền được biết của nhân dân cũng rình rập ngày đêm uy hiếp quyền kh...
Trung Quốc công khai đề cao sở hữu tư nhân , dùng roi vọt thị trường để kỷ luật doanh nghiệp quốc hữu. Cùng một hệ thống chính trị, sao trí thức nước họ dám nghĩ, trong khi các giáo sư tiến sĩ nước ta run sợ đến thảm hại, đồng thanh ê a những giáo lý cổ hủ lụi tàn. Một thời thật hổ thẹn.

Để làm chính khách trở thành nghề vất vả

Dân xem, dân hỏi, dân bàn luận. Thời buổi minh bạch, không thể mãi bưng bít thông tin như thuở xưa, ứng xử nơi công cộng của cán bộ lãnh đạo ở nước ta đều được người dân soi thật kỹ. Giữ những chiếc ghế quá nóng, các bộ trưởng ngành Y tế và Giáo dục hiển nhiên được công chúng đặc biệt chú ý. “Bệnh viện như trại tỵ nạn”, phát biểu gần đây của Bộ trưởng Bộ Y tế thêm một lần nữa lại được dư luận quan tâm. Bà Bộ trưởng đã nhiều dịp phân trần nỗi vất vả của ngành y tế trước các diễn đàn Quốc hội. Bức xúc trước sự nhếch nhác của hệ thống bệnh viện nước ta, bà đã than cùng nỗi bất hạnh của hàng vạn bệnh nhân. Cũng như toàn dân, bà đã nhận biết được vấn đề chính sách: nước ta cần một hệ thống y tế tử tế hơn với số phận của mỗi con người. Song bộ trưởng là chính khách, tức là một người làm nghề đưa ra và lựa chọn các giải pháp chính sách. Người ta mong đợi và đánh giá chính khách bởi đường lối chính sách cụ thể mà họ đưa ra. Nhận diện vấn đề thì không quá khó, người dân ...

Những vụ án cuồng yêu

Yêu và được yêu là những cảm xúc đáng ra phải rất tuyệt. Chỉ có điều, nhân danh tình yêu mà bóp cổ, chém hoặc ép tình nhân uống thuốc trừ sâu cho tới chết lại là những tình trạng tâm lý tội phạm ác độc và hèn hạ, cần nghiêm trị. Thêm một vụ án nữa vừa mới xảy ra ở TP Hồ Chí Minh, nạn nhân sau nhiều lần bị hành hạ, đã tố giác hành vi uy hiếp của bạn trai với cảnh sát. Thật kinh hoàng, án mạng đã xảy ra ngay sau khi người tố giác vừa rời trụ sở công an. Những án mạng do cuồng yêu xảy ra do rất nhiều nguyên nhân, việc phòng và chống chúng cần kiên nhẫn, từng bước lần tìm mầm mống điều ác và ngăn chúng không trở thành hành vi phạm tội. Một liên minh giữa gia đình, cộng đồng và Nhà nước để ngăn chặn bạo lực là hết sức cần thiết. Tội phạm ở nước ta gia tăng, độ tuổi trung bình của người phạm tội ngày càng trẻ và mức độ phạm tội ngày càng có dấu hiệu tàn độc, phi nhân tính; tất cả những điều ấy trước hết có một phần nguyên nhân do nền móng gia đình của người Việt Nam đã bị thương tổn. Hà...

Đằng sau những ầm ỹ ở Trà Vinh

Mắng cảnh vệ, đập xe, đập cửa kính phòng làm việc của Chủ tịch tỉnh, một người đàn bà ‘quậy tưng” giữa công đường, thời buổi nhiễu nhương này chuyện ấy có gì mà lạ. Người ta chỉ thêm tò mò vì bà ấy là một công chức (phó phòng) và dường như nặng thâm tình với ông Chủ tịch tỉnh nhà. Thật éo le, thật éo le. Cần xử trí ra sao khi công chức hành xử như vậy trong một thời buổi được cho là văn minh ngày nay? Làm người ai chẳng có lúc lỡ lời, lỡ tay. Sai tới đâu chịu tới đó, không hơn và không kém. Quy trình xử lý kỷ luật công chức phải nghiêm, mang tính giáo dục và răn đe, song cũng phải hợp lý, tương thích với hành vi vi phạm. Khai trừ Đảng và buộc thôi việc là những chế tài rất nặng với công chức, phải được áp dụng một cách cẩn trọng sau khi đã cho người vi phạm cơ hội giải trình. Tránh vội vã và cảm tính, các thủ tục xử lý kỷ luật phải được tuân thủ chặt chẽ. Vi phạm bất kỳ thủ tục nào trong quy trình đó, người ta có quyền khiếu nại. Quy trình đó cũng phải khách quan, tránh th...

Mỗi thầy/cô ở TPHCM phải "cõng" bao nhiêu trò?

 Tỷ lệ sinh viên/giảng viên 2005 2007 2008 2009 2010 Tổng 28,2 28,2 27,9 30,6 32,0 Trung ương 30,8 30,8 30,7 32,6 34,2 ĐH Quốc gia 33,1 32,1 32,9 30,2 32,1 ĐH Bách Khoa HCM 22,7 20,2 20,7 18,7 19,9 ĐH Tự Nhiên HCM 24,7 25,3 26,1 24,6 26,1 ĐH Xã Hội và Nhân Văn 68,4 65,8 66,5 50,5 53,7 ĐH Sư phạm kĩ thuật TPHCM 43,7 47,4 49,8 34,7 36,9 ĐH Kinh tế HCM 103,6 85,9 75,3 94,0 100,2 ĐH Luật HCM 111,6 130,8 139,7 99,8 105,9 ĐH Sư phạm HCM 34,8 31,4 31,9 26,6 28,3 ĐH Kiến Trúc TPHCM 57,7 38,3 40,3 30,5 32,5 ĐH Nông Lâm HCM 52,4 50,0 45,4 36,1 38,4 ĐH Y Dược TP.HCM 8,0 7,6 7,4 7,6 8,1 Nhạc Viện TPHCM 1,6 1,6 2,4 1,5 1,6 ĐH Mỹ Thuật TPHCM 10,2 9,9 8,5 9,9 10,5 ĐH Ngân Hàng 53,8 47,8 52,5 48,9 51,9

Quyền tài sản

Một bài viết hình như vào Mùa thu 2006 (đăng trên SGTT) bị lạc mất, vô tình tìm lại được. QUYỀN TÀI SẢN Vụ án dưới đây chỉ là một trong số hàng vạn tranh chấp về nhà đất ở Việt Nam. Năm 1995 ông Bùi Văn Thanh mua nhà đất của bà Nguyễn Thị Nương tại ấp 7, xã Thanh Hòa, Lộc Ninh, Bình Phước; việc mua bán được làm bằng giấy viết tay. Năm 1996, bà Nương được UBND huyện Lộc Linh cấp sổ đỏ cho lô đất kể trên. Dựa trên sổ đỏ đó, bà này khởi kiện, đòi ông Thanh phải trả lại nhà đất, với lí do việc mua bán đất là vô hiệu. Qua các cấp xét xử, TAND huyện Lộc Ninh (Bản án sơ thẩm số 40/DSST ngày 31/12/2002), TAND tỉnh Bình Phước (Bản án phúc thẩm số 38/DSPT ngày 15/04/2003) đều xác nhận việc mua bán nhà đất là có thực, song tuyên bố hợp đồng này vô hiệu, vì vào năm 1995 người bán chưa được cấp sổ đỏ nên chưa có quyền bán đất, sau khi bán hai bên lại không làm thủ tục đăng kí chuyển nhượng sổ đỏ. Tuyên hợp đồng mua bán nhà đất vô hiệu, tòa buộc ông Thanh phải trả lại đất cho bà Nương; n...

Luật và ngôn ngữ mềm

Nếu Dự thảo sửa đổi HP 1992 (Điều 58 Khoản 2, câu 2) đã ghi nhận " quyền sử dụng đất (trong đó có đất ruộng của nông dân) là một quyền tài sản" , thì phải tiến thêm một bước nữa, cần quy định nhà nước không có quyền thu hồi hay quốc hữu hóa quyền tài sản riêng ấy của người ta. Trong trường hợp thật cần thiết vì lý do an ninh-quốc phòng, nhà nước chỉ có thể trưng mua hoặc trưng dụng đất của dân theo nguyên tắc đền bù thỏa đáng. Cơ quan nhà nước càng không có quyền bằng lệnh hành chính và dùng cảnh sát, quân đội để " giải tỏa mặt bằng ", " cưỡng chế thi hành " để thu lấy đất của dân. Khi có tranh chấp giữa dân và nhà nước về quyền tài sản đất đai, chỉ có Tòa án và lực lượng thi hành án mới có sự chính danh để cưỡng chế thi hành các lệnh tòa theo những trình tự tố tụng đảm bảo công lý. Tóm lại, ngôn ngữ làm luật thời nay cũng nên mềm dẻo, tôn trọng dân quyền, bớt đi bạo lực.

Cháy nổ và Chính quyền hiệu năng

Cháy nổ khắp nơi, các cơ quan quản lý thế nào? Đó là câu hỏi của ông Chủ tịch UBND TPHCM. Điều đúng với phòng hỏa thì cũng đúng với trị an, phòng bệnh, phòng độc... tựa như việc in cờ Trung Quốc treo ở cổng trường trong sách dạy con trẻ nước ta. Hỏi tức là truy tìm câu trả lời. Người dân mong ông Chủ tịch Thành phố HCM nói riêng và nền công vụ nói chung phải tìm ra lời giải, bởi lẽ chính quyền được lập ra để chịu trách nhiệm trả lời trước nhân dân. Để xây dựng một chính quyền hiệu năng cần thảo luận chính quyền cần làm những việc gì và làm những việc đó sao cho hiệu quả, tức là đạt kết quả tối ưu với phí tổn tối thiểu. Việc thứ nhất liên quan đến chức năng của chính quyền, việc thứ hai liên quan đến cách thức tổ chức nền công vụ. Thật trùng hợp chủ đề này liên đới mật thiết với cuộc thảo luận Hiến pháp đang ồn ào diễn ra. Hiến pháp phải ấn định rạch ròi chức phận của chính quyền Trung ương và địa phương. Những việc gì không thuộc thẩm quyền của Trung ương thì hiển nhiên phải thuộc v...

Đọc Bùi Mẫn Hân về sự cai trị của ĐCSTQ

Theo ông Hân, ĐCSTQ duy trì được sự cai trị ở Trung Hoa bởi ba chiến lược chính: một là đàn áp đối lập ngày càng tinh xảo, hai là ban phát bổng lộc từ đất đai và doanh nghiệp nhà nước và đầu tư công để duy trì sự trung thành,  ba là lôi kéo sự tham gia của các thành phần cấp tiến như công chức, nhà quản lý, sinh viên và trí thức, lực lượng này hiện đã chiếm tới 70% trong số 78 triệu đảng viên Trung Quốc. Đảng đã đổi màu, không còn là đảng công-nông.

Tái cấu trúc - Giữa nói và làm

Tái cấu trúc là nói với người hay chữ, với dân thường người ta hiểu nền kinh tế đã run lên như ngôi nhà trước bão vì rường cột của nó lung lay. Vung tiền dân cho doanh nghiệp nhà nước và các dự án đầu tư công, kiểm soát lỏng lẻo giới tài chính và kinh doanh nhà đất trong một thị trường đầy rẫy những tin đồn, khi nền kinh tế đình đốn và đồng tiền mất giá, nỗi bất hạnh đổ ập ngay xuống đầu người dân, trước hết là dân nghèo. Để giữ lấy sự ổn định có nguy cơ đã trở nên mong manh, Chính phủ đã nhiều lần tuyên bố sẽ dựng lại rường cột cho ngôi nhà trở nên ngay ngắn, bắt đầu bằng siết chặt kiểm soát các tổ chức tín dụng, ép doanh nghiệp nhà nước phải tuân theo luật chơi của thị trường và kiểm soát gắt gao hơn các dự án đầu tư công. Đó chính là ba trọng tâm căn bản của tái cấu trúc nền kinh tế. Chỉ có điều, sau nhiều lời nói, để dân tin, chính quyền phải bắt đầu ngay với những việc làm cụ thể. Dường như, trong thời gian qua, lời nói chưa hẳn lúc nào cũng đi đôi với việc làm. Nguồn vốn cấ...