Pham Duy Nghia - Business Law & Arbitration

Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam ( đề tài của Bộ Tư pháp 6/2008) Báo cáo phúc trình (gồm gần 200 trang) và Phụ lục với 15 chuyên đề (gần 280 trang tư liệu). Sau khi đọc tài liệu, tôi xin được đóng góp cùng Ban chủ nhiệm đề tài một số ý kiến như sau: [1] Tổng quan: Đề tài đặt trọng tâm nghiên cứu vào cơ chế pháp lý, hiểu ít nhất theo hai bình diện gồm quy định pháp luật và các thiết chế thực thi pháp luật, nhằm bảo vệ người tiêu dùng. Dựa trên 15 chuyên đề của các cộng tác viên, Báo cáo phúc trình có cấu trúc gồm 4 chương lớn: (i) những vấn đề lý luận, (ii) đánh giá thực trạng, (iii) kinh nghiệm nước ngoài và quốc tế, (iv) những đề xuất cụ thể xây dựng và vận hành cơ chế pháp lý bảo vệ người tiêu dùng. Đánh giá chung, theo cảm nhận cá nhân, tôi cho rằng đề tài nghiên cứu có mục đích rất xác định, khá hẹp, các mục tiêu nghiên cứu có tính khả thi, thành phần cộng tác viên tham gia nghiên cứu đều là những chuyên gia có uy tín và có kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn chuyên sâu nhiều năm liên...

Tấm biển của VN, trong phòng họp của WTO, từ 18 tháng nay, chỉ được dùng có một lần, (mỗi lần phát biểu tấm biển sẽ được dựng ngược lên). Nghèo đói, ảnh hưởng quốc tế thấp.. chứ không phải là trung tâm vũ trụ như đài báo VN loan tin.

Trụ sở WTO tại rue de Lausanne, phía sau nhìn ra hồ Giơ-ne-vơ. 11 năm đàm phán để đặt được một tấm biển nhỏ trong phòng họp. Ghi nhớ: có 4 "nước" Trung Quốc trong tổ chức này, họ đóng góp chi phí lớn nhất cho WTO.

THÊM VÀI LỜI BÀN VỀ NÔNG THÔN TỪ GÓC NHÌN SỞ HỮU Phạm Duy Nghĩa Dù nhìn gần hay xa, bao giờ nông thôn cũng là tương lai của một xứ nông nghiệp. Ai giữ được nông dân, người ấy thường kiểm soát được nhiệt độ của chảo lửa chính trị quốc gia. Sự ổn định của nước ta phụ thuộc vào cách mà các nhà chính trị đối xử với nông dân. Hiện nay có ba nguy cơ đối mặt với những người dân quê, đó là: (i) nông dân mất ruộng, (ii) nông dân chán ruộng, (iii) nông dân chán chốn thôn quê. Ly nông, ly hương, ly tán bất đắc dĩ, vấn đề xã hội của nông dân có thể trở thành những quả bom nổ chậm. Bài viết ngắn dưới đây góp vài thiển ý nhằm tìm hiểu lợi ích của nông dân trong các chính sách công. Muốn dân không mất ruộng, phải xem lại chế độ sở hữu áp dụng đối với ruộng đất của nông dân. Muốn dân không chán ruộng, phải xem lại các chính sách tác động tới nông sản nhằm giúp nông dân được lợi. Có vẻ như một hạt thóc mang lại nhiều lời hơn cho người giữ độc quyền buôn bán giống, phân bón hay kênh xuất nhập khẩu...

Người mách lối chỉ đường Người ta sống không chỉ bởi bát cơm. Bạn có thấy thanh bình mỗi sáng với tờ báo quen thuộc trên tay. Đọc nhiều thành nghiện, vắng báo đôi ngày chợt như thiếu thốn, chợt như chẳng thể tự tin trước dòng đời cuộn chảy. Bình dị thế thôi, song báo đôi khi trở thành người bạn, người mách lối chỉ đường. Là một ý chẳng hề tồi, nếu mỗi năm người ta lại có dịp tri ân những người sốt sắng tìm tin, gọt giũa chữ nghĩa, cấp tập in ấn, gói ghém để báo kịp lên sạp mỗi buổi tinh mơ. Tìm được tin đúng và trúng sự thật đã là khó, truyền tin ấy tới bạn đọc sao cho hấp dẫn và không va vấp mới thật khó hơn. Báo chí có một vai trò đáng kể trong phản ánh ý kiến của nhân dân đối với các chính sách của chính quyền. Những tiếng nói đa chiều ấy có thể giúp chính sách đỡ thiên vị. Lắng nghe và hành động vì lợi ích của hàng triệu bạn đọc, chính quyền sẽ trở nên mạnh mẽ bởi sự hậu thuẫn của nhân dân. Nhiều vị đại biểu Quốc hội mà tôi có dịp tham vấn trong kỳ họp vừa rồi đều cho rằng nếu chỉ ...

GÓP Ý CHO CHIẾN LƯỢC CỦA HỘI LUẬT GIA VIỆT NAM (Đà Nẵng, 10/06/2008- Thành phố này sạch-"đẹp" hơn Hà Nội nhiều rồi) Dưới đây là một số ý kiến cá nhân của tôi cho bản Báo cáo Chiến lược phát triển của Hội Luật gia Việt Nam, tầm nhìn tới năm 2020: Về địa vị pháp lý của Hội Luật gia Việt Nam Theo tôi nên suy tính để dự liệu Hội Luật gia Việt Nam sẽ phát triển thành một tổng hội có nhiều tổ chức nghề nghiệp liên quan đến pháp luật là hội viên. Cả tổng hội và các hội viên đều có thể có tư cách pháp nhân, hoạt động vừa liên kết, tương trợ thống nhất, vừa độc lập và tự chịu trách nhiệm. Cần làm rõ mấy vấn đề: - Hội Luật gia đại diện cho ai là chính, ai trong số những người được gọi là luật gia sẽ là những thành viên cốt lõi nhất của Hội (điều này là cần thiết, vì nếu Hội bao gồm luật sư, thẩm phán, kiểm soát viên, thi hành án, người trong nghề công an, công chức nhà nước, giáo viên…, phạm vi quá rộng thì lợi ích phân tán, Hội có đông thành viên nhưng chưa chắc đã mạnh); nếu thiết kế...

Về mục tiêu của đạo luật và những vấn đề đạo luật này có thể giải quyết được: - Thứ nhất, cần phân tách hai loại vấn đề, vấn đề tuyên bố sở hữu hoặc các quyền tài sản liên quan đến đất đai và vấn đề tổ chức đăng ký các quyền đó. Tuyên bố các quyền tài sản về đất đai có lẽ thuộc phạm vi của Luật đất đai 2003, đang được sửa đổi. Đạo luật về đăng ký bất động sản thiên về các thao tác kỹ thuật, bao gồm tổ chức hệ thống đăng ký quyền tài sản liên quan đến đất, các giao dịch liên quan đến quyền tài sản đó (thế chấp, địa dịch, …); - Thứ hai, cần tổ chức đăng ký bất động sản như một dịch vụ công mà Nhà nước cung cấp cho người dân, hoặc không thu phí, hoặc thu một khoản tượng trưng rất nhỏ. Mục đích của việc đăng ký giúp cho Nhà nước thu được thuế điền sản, giúp cho người dân nhận được sự bảo hộ đối với quyền taì sản của mình. Đạo luật này chỉ phát huy được tác dụng nếu việc đăng ký nhà đất, cấp phát sổ đỏ lần đầu không gây tốn kém quá mức cho người dân (hiện nay thu khoảng 6%= 4% chuyển nhượng...

Ghi chép sáng 27/05/2008 : Một nhúm đàn ông, đàn bà, trẻ con, có vẻ hơi nhếch nhác, một số mặc áo phông hình cờ VN, tả tơi chạy đến ngã năm Lê Hồng Phong, Hoàng Diệu, Điện Biên Phủ để giơ những mảnh giấy viết những gì chẳng rõ trước đoàn xe chở các đại biểu Quốc hội đang tiến vào nơi họp. Các vị này ngồi trong xe nhìn ra, mặt mày đăm chiêu. Chỉ có công an là vất vả, tất bật chặn đoạn người và đưa xe đón họ đi khỏi ngã năm. Khách qua đường ngồi trên những chiếc xe đang nổ máy ... dường như quá đỗi thờ ơ với mọi sự đời. ... Nếu tin dưới đây của BBC (21/05) là đúng, thì nguy cơ bất ổn định là rất hiện hữu. Chính quyền né Tàu, quen giữ người "để tìm hiểu sự việc", giữa chủ và thợ không có kênh đối thoại, công đoàn tê liệt... Tôi e rằng "mâu thuẫn đối kháng dẫn đến đấu tranh giai cấp" theo lý thuyết bạo động cách mạng của ông Lê-Nin đang nhu nhú ở nhiều nơi. Thật đáng lo cho chính quyền "của dân, do dân và vì dân". PDN Đụng độ đình công tại Công ty Bao Bì Hoa ...

Bồi thường nhà nước: giới hạn và điều kiện Phạm Duy Nghĩa (NCLP, 26/04/2008) Một đạo luật về bồi thường nhà nước đang được soạn thảo và dự kiến sẽ được Quốc hội cho ý kiến trong thời gian tới. Từ một góc nhìn so sánh, đặc biệt với pháp luật Cộng hòa nhân dân Trung Hoa và Cộng hòa liên bang Đức, tôi xin góp vài suy nghĩ về giới hạn và điều kiện của trách nhiệm bồi thường của nhà nước đối với thiệt hại đã gây ra cho người dân do các hành vi vi phạm nghĩa vụ của công chức khi thừa hành công vụ. Vào thời điểm hiện nay, pháp luật Việt Nam đã ghi nhận trách nhiệm bồi thường của nhà nước ở nhiều cấp độ văn bản pháp luật khác nhau. Ý niệm chung về trách nhiệm đó đã xuất hiện tại Điều 74 khoản 4 Hiến pháp 1992, các Điều 619, 620 Bộ luật Dân sự 2005 (BLDS 2005) quy định chi tiết hơn về trách nhiệm của cơ quan nhà nước, cơ quan tố tụng gây hại cho cá nhân và tổ chức, Nghị quyết số 388/2003/NQ-UBTVQH11 của ủy ban thường vụ Quốc hội quy định bồi thường cho công dân khi bị khởi tố hoặc chịu án oan ...

Rủi ro nghề báo Một tin đáng lo với những người làm nghề báo, rủi ro này có thể giáng xuống đầu bất kỳ ai xông xáo muốn cung cấp cho công chúng những tin mà người ta muốn đọc, ví dụ vì sao thuốc Tây tăng giá, vì sao cọc phân cách bê tông lại có lõi bằng cọc tre, vì sao một ông TGĐ lại có bạc tỷ để chơi cờ bạc. Tuy nhiên, nhụt chí báo giới rất có lợi cho những ai duy trì hiện trạng không minh bạch, đục nước mới béo cò. Chỉ có điều, pháp luật nước ta về bảo mật khá phiền toái, nội vụ chưa rõ thì cũng khó mà bình luận trên thực tế hai ký giả có thể đã vấp phải những sai phạm gì. Đây cũng là một vụ để thêm một lần nữa thử xem người ta có thật lòng với cải cách tư pháp hay không. Hãy chờ xem ông luật sư bào chữa phải mất bao lâu mới được cơ quan điều tra cho phép gặp thân chủ và tiếp cận hồ sơ. Phải biết người buộc tội đã gom được những chứng cớ và chứng lý gì, thì mới có cách cứu giúp hai ký giả mà chúng ta đang rất cảm thông và chia sẻ trong lúc lao lý này.

LÀM CHO TÒA ÁN ĐỘC LẬP Phạm Duy Nghĩa (Tia Sang, 05/2008) Không có quá nhiều lý do để tự hào về vai trò của các tòa án trong công cuộc đổi mới hai thập kỷ qua ở nước ta. Ở địa phương, chánh án các tòa án thường có một vị trí xã hội khá khiêm tốn so với giám đốc các sở, ban ngành cùng cấp. Ở trung ương, tòa án chưa thực sự có điều kiện để trở thành một cơ quan quyền lực, góp phần xác lập chính sách một cách đáng kể ở nước ta. Nếu tòa án tiếp tục thiếu tin cậy thì người dân sẽ tìm đến các phương pháp giải quyết tranh chấp ngoài tòa, công lý không được xác lập thì nguy cơ bất ổn tăng nhanh-hàng nghìn vụ đình công bất hợp pháp từ Nam ra Bắc, đòi nợ thuê, xiết nợ kiểu xã hội đen là một minh chứng cho nhận định này. Thêm nữa, khi người nước ngoài làm ăn tại Việt Nam, tranh chấp sẽ được đưa ra ngoài lãnh thổ nước ta để giải quyết, các trọng tài Singapore hay Hồng-Kông sẽ thay thế tòa án Việt Nam trong việc xác lập trật tự kinh doanh ngay ở chính nước ta. Ngoài ra, tư pháp non yếu thì hành phá...

MONG MANH NHƯ DẢI LỤA ĐÀO Phạm Duy Nghĩa (Lượm các mảnh vụn bài bị các chủ bút cắt bỏ, vuốt ve cho phẳng phiu rồi giữ lại, có khi cũng là việc thật đáng làm). Gần 500 đại biểu Quốc hội lại tề tựu dự một kỳ họp kéo dài cả tháng trời. Những lớp tôn xanh vây lấy nơi đã là một phần trái tim Đại Việt, tòa nhà Quốc hội cũ không còn nữa, từng đoàn xe lũ lượt hướng tới trụ sở Bộ Quốc Phòng. Ngoài những lễ nghi mọi thuở, hy vọng ở nơi đó sẽ được bàn tới chuyện tiền mất giá và cuộc mưu sinh của những người nghèo. An tọa trong chiếc ghế nhung đỏ, đại biểu có thể giúp gì để tiếng dân nghèo vang vọng tới những thềm cao quyền lực. Không giống giới chức hành chính có cả bộ máy thuộc cấp ra sức chấp hành, không giống giới kinh doanh dư thừa của cải, đại biểu Quốc hội là chính khách với những lập luận của mình. Mong manh như dải lụa đào, nhưng nếu lời họ đồng điệu với dân tâm thì Quốc hội mau chóng trở thành quyền lực. Thu phục được lòng người, đại biểu tạo nên đồng thuận; quyền lực của họ là những lá ...

ĐÁNH GIÁ PHÁP LỆNH TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI 2003 Phạm Duy Nghĩa Luật Trọng tài là một phần của tố tụng dân sự? Các nước theo dân luật thường soạn luật trọng tài thành một quyển-như một chương trong các bộ luật tố tụng dân sự, (ví dụ Quyển 10 trong BLTTDS 10 quyển của Đức hoặc quyển 8 trong BLTTDS 8 quyển của Nhật). Việc ấy có vài thuận lợi, ví dụ mối quan hệ giữa tòa án và trọng tài (TT), lấy lời khai, giám định, công nhận và cho thi hành, khước từ trọng tài viên (TTV) được dẫn chiếu khá liên thông, sửa hay bổ sung BLTTDS đồng thời sửa luôn cả luật về TT, và ngược lại. Nếu luật về TT làm riêng thành một đạo luật, thì phải suy tính cách dẫn chiếu BLTTDS 2004 sao cho hợp lý, để khi sửa BLTTDS thì không phải sửa lại Luật TT và ngược lại. Có thể suy tính để dẫn chiếu chung (… theo quy định của BLTTDS) mà không dẫn cụ thể. Có cần quá nhấn mạnh tính ngữ "thương mại"? Pháp lệnh TTTM 2003 khu biệt thẩm quyền của TT vào các việc thương mại, xem § 2.3 PL TTTM 2003. Cả Đức và Nhật không hạn...

MỘT GÓC NHÌN VỀ CHỢ CHỨNG KHOÁN Phạm Duy Nghĩa (NQL 4/2008) Sáu năm gần như tập dượt èo uột, năm thứ bảy nhảy nhót với những lướt sóng ồn ào, năm thứ tám đột ngột ủ rũ, chợ chứng khoán Việt Nam bị xô đẩy bởi đủ loại tin đồn. Như xem lại một bộ phim quay chậm, bài viết dưới đây góp vài thiển nghĩ và một cách nhìn về cái thị trường có vẻ vừa xa lạ, vừa đỏng đảnh này. Dù đã biết chút chút đỏ đen hụi họ, số đông người nước ta tập làm quen với chợ vốn từ thuở quỹ tín dụng mọc nên như nấm. Lãi cao rồi tan vỡ, sự sụp đổ của các quỹ tín dụng hơn 20 năm về trước đã giáng một cú trời giáng vào niềm tin của người dân vào kiểu huy động vốn rộng rãi hứa trả lãi của người kinh doanh. Từ các doanh nghiệp gia đình các công ty đã mọc lên. Dù tên gọi là cổ phần hay hữu hạn, song nếu các thành viên đều là thân hữu, việc chuyển nhượng vốn đều lọt sàng xuống nia giữa những người quen, các doanh nghiệp ấy vẫn chưa có dáng dấp các công ty thực sự. Được nhà nước dựng ra từ năm 2000, song hồi lâu ít hàng, khôn...

VÌ NÔNG DÂN Phạm Duy Nghĩa Nhà nước là của dân, nhưng tự thủa nào người ta vẫn băn khoăn tự hỏi nhà nước ấy là của hạng dân nào. Cấm xe ba gác, hẹp đường xe máy thì rộng lối cho ô-tô, cấm hàng rong thì thênh thang cửa hiệu, khó cho đám thợ đình công thì giới chủ vừa lòng. Thì cũng thế, dân khôn khó trị, có thời nào người làm quan lại ưa bị đàn hạch, giải trình giữa chốn công khai. Kính yêu nghiệp tổ, trong người Việt Nam nào mà chẳng có một chút nông dân. Kìa Nam chinh, Bắc chiến, xương máu dân cày bao đời nay đã tạo cho ai những lấp lánh hào quang. Kìa nhà máy- sân gôn, vì ai phì nhiêu mà nông dân bỗng một ngày thành ra thất nghiệp. Tiếng hú hoang dã của chủ nghĩa tư bản cướp bóc một thời thoảng lại tái hồi. Tiền mất giá, kinh tế khó khăn, phần da thịt đau rát trước tiên ấy cũng là nông dân nghèo và con em của họ. Nông dân-nông nghiệp-nông thôn, tam nông ấy đang cần tới những chính sách kịp thời. Muốn có chính sách đúng và trúng vì nông dân, trước hết phải có tranh luận dựa trên thông...

NHÂN CHUYỆN SỬA “LUẬT LÀM LUẬT” Đã công bố tại: NCLP 03/2008 Một đạo luật về làm luật với gần 100 điều đang được lấy ý kiến dân chúng trước khi trình Quốc hội thông qua . Trừ một vài cuộc trì hoãn, ví dụ như dự luật về hội, về trưng cầu ý dân, như mọi thuở, đã đưa vào chương trình làm luật thường dự luật nào mà chẳng được thông qua. Điều ấy chắc cũng đúng với dự thảo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật [ 1 ], dù rằng nội dung của nó, với nhiều điểm sáng đáng kể, vẫn ẩn chứa vài điều có thể cần được bàn thêm. Ý kiến ngắn dưới đây trao đổi về một số điểm có thể cần được quan tâm khi xem xét dự luật này. Sức người có hạn: Nên tập trung vào thẩm quyền ban hành văn bản Có vẻ như những người soạn muốn đưa tất cả các công đoạn của quy trình làm luật vào dự thảo này, từ công đoạn sáng quyền lập pháp, công đoạn soạn thảo của nhân viên hành chính, sự tranh luận và lựa chọn chính sách của Chính phủ, sự tham gia của người dân, cho tới các công đoạn của Quốc hội, và thâm chí cả công đoạn giải ...